Wizytówka Regionalnego Obserwatrium Terytorialnego

Geneza powstania

Sprawne prowadzenie polityki regionalnej wymaga posiadania i wykorzystania wiedzy oraz wyciągania na jej podstawie wniosków, o sytuacji, procesach i zjawiskach zachodzących w gospodarce regionu i jej otoczeniu. Jest to niezbędny element dla wprowadzenia i utrzymania wysokich standardów w zarządzaniu i realizacji polityki regionalnej.

Podejmowanie decyzji, co do zmiany kierunków polityki regionalnej powinno znajdować uzasadnienie w rzetelnej informacji nt. sytuacji społeczno-gospodarczej regionu, efektywności i skuteczności dotychczas realizowanych działań oraz aktualnych i przyszłych potrzeb w zakresie wspierania określonych obszarów.

Z tego powodu, kluczowe znaczenie ma prowadzenie polityki regionalnej w oparciu o zdobyte doświadczenia, zgromadzone dane, wnioski, rekomendacje, wyniki badań i analiz.  Dla realizacji tego założenia wymagane jest zbudowanie odpowiedniego zaplecza analitycznego oraz przejrzystego i sprawnego systemu monitorowania i ewaluacji polityki regionalnej.

Podstawy dla tworzenia takiego zaplecza stworzyła Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego do roku 2020 (KSRR).

Cel trzeci Strategii: „Tworzenie warunków dla skutecznej, efektywnej i partnerskiej realizacji działań rozwojowych ukierunkowanych terytorialnie („sprawność”)” Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2020 stworzył podstawy dla kreowania warunków instytucjonalno-prawnych dla realizacji działań prorozwojowych, w tym w szczególności ukierunkowanych terytorialnie, poprzez wzmacnianie wymiaru strategicznego polityki regionalnej, poprawę jakości zarządzania politykami publicznymi, zapewnianie odpowiednich mechanizmów kooperacji i koordynacji w systemie wielopoziomowego zarządzania oraz poprzez tworzenie sieci współpracy między rożnymi podmiotami zaangażowanymi w realizację tej polityki, co służyć ma zarazem wzmacnianiu odpowiednich kompetencji i zdolności do zarządzania rozwojem oraz budowaniu kapitału społecznego.

Podwyższanie jakości zarządzania politykami publicznymi o wyraźnym ukierunkowaniu terytorialnym ma się odbywać poprzez wprowadzenie nowych instytucji w systemie realizacji polityki regionalnej, pozwalających na umieszczenie realizowanych strategii i polityk w kontekście obiektywnych faktów, danych i ekonomiczno-społecznych teorii naukowych. Krąg tych instytucji obejmuje:

  • Obserwatoria rozwoju terytorialnego: regionalne obserwatoria terytorialne (ROT) oraz krajowe obserwatorium terytorialne (KOT),
  • Krajowe Forum Terytorialne (KFT),
  • Regionalne Fora Terytorialne (RFT).

Obserwatoria rozwoju terytorialnego są głównymi podmiotami w przywołanym systemie monitorowania i wspierania zarządzania polityką rozwoju. Ich zadaniem jest zbieranie danych z różnych źródeł i przygotowanie najważniejszych informacji o zmianach społeczno-gospodarczych zachodzących w regionach, które następnie mają być wykorzystywane przy podejmowaniu decyzji strategicznych, a także operacyjnych. Obserwatoria tworzą system współpracy i przepływu informacji między najważniejszymi podmiotami publicznymi biorącymi udział w planowaniu i realizacji polityki rozwoju w celu monitorowania i oceny całości interwencji publicznej mającej wpływ terytorialny.

ROT w systemie monitorowania polityki rozwoju

Zgodnie z KSRR, Krajowe Obserwatorium Terytorialne, wspólnie z tworzonymi przez samorządy województw Regionalnymi Obserwatoriami Terytorialnymi (ROT), przy wsparciu statystyki publicznej (GUS i Urzędów Statystycznych w województwach), stanowi podstawę zintegrowanego systemu analityczno-monitoringowego dedykowanego ocenie polityk rozwojowych, mających wpływ terytorialny. System ten działa poprzez realizację własnych działań analitycznych oraz wymianę informacji między podmiotami zaangażowanymi w realizację polityki rozwoju, jak również poprzez współpracę z instytucjami prowadzącymi działalność badawczą, edukacyjną i informacyjną w obszarze zarządzania rozwojem.

Rysunek 1. Relacje w ramach systemu obserwatoriów rozwoju na poziomie krajowym i regionalnym

Źródło: Strategia Rozwoju Województwa Podlaskiego do roku 2020

 

Ważnym celem ROT jest również zwiększenie użyteczności badań ewaluacyjnych, przez wykorzystywanie informacji zwrotnych, uzyskanych w procesie stałego zbierania, opracowywania i udostępniania danych, obrazujących zarówno przebieg interwencji publicznych, jak i rozwój sytuacji społeczno-gospodarczej w obszarach strategicznej interwencji państwa. W efekcie działalność obserwatoriów ma przyczyniać się do lepszego planowania i realizacji interwencji publicznej ukierunkowanej terytorialnie przez dostarczanie informacji, analiz i ewaluacji polityk publicznych dotyczących postępu realizacji polityki regionalnej oraz scenariuszy dla przyszłości na potrzeby działalności operacyjnej i planowania strategicznego.

Podlaskie Regionalne Obserwatorium Terytorialne

Do stworzenia Podlaskiego Regionalnego Obserwatorium Terytorialnego umocowała Samorząd Województwa Strategia Rozwoju Województwa Podlaskiego do 2020 roku, przyjęta przez Sejmik Województwa Podlaskiego Uchwałą Nr XXXI/374/13 z dnia 9 września 2013 r., w sprawie aktualizacji Strategii Rozwoju Województwa Podlaskiego do roku 2020.

Wśród podstawowych zadań, stojących przed Podlaskim ROT-em, Strategia wymieniła:

  • wspomaganie procesów decyzyjnych dotyczących polityk publicznych realizowanych w regionie poprzez dostarczanie danych niezbędnych do podejmowania decyzji zarządczych;
  • koordynację procesu monitorowania i ewaluacji regionalnych polityk, w tym programów oraz projektów;
  • koordynację i zapewnienie spójności działań realizowanych w ramach regionalnych obserwatoriów;
  • wsparcie metodologiczne badań i opracowań prowadzonych przez Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego i inne instytucje zaangażowane w realizację Strategii.

Podlaskie Regionalne Obserwatorium Terytorialne zostało powołane do życia Uchwałą nr 204/2925/2013 Zarządu Województwa Podlaskiego dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie zmiany Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego w Białymstoku, jako komórka organizacyjna UMWP, funkcjonująca w strukturze Departamentu Rozwoju Regionalnego - Referat Regionalnego Obserwatorium Terytorialnego.

Wspomniana uchwała wyspecyfikowała w zakresie zadań realizowanych przez Podlaski ROT następująca zagadnienia:

  1. prowadzenie badań, ewaluacji, analiz strategicznych na potrzeby planowania strategicznego i działalności operacyjnej,
  2. monitorowanie i ocena postępów w realizacji priorytetów rozwojowych określonych na poziomie regionalnym, m.in. w Strategii Rozwoju Województwa, Kontrakcie Terytorialnym, RPOWP,
  3. współpraca ze wszystkimi instytucjami systemu monitorowania polityki regionalnej zarówno w kraju: KOT, KFT (Krajowe Obserwatorium Terytorialne, Krajowe Forum Terytorialne), jak i regionie: RFT, OBR (Regionalne Forum Terytorialne, Ośrodek Badań Regionalnych),
  4. określanie potrzeb dot. wskaźników statystycznych umożliwiających badanie oddziaływania interwencji publicznej, w tym zalecenia do Programu badań statystycznych statystyki publicznej GUS,
  5. bieżąca analiza zmian w zakresie unijnej polityki spójności,
  6. przygotowywanie informacji o stanie realizacji Strategii Rozwoju Województwa Podlaskiego, m.in. na posiedzenia Zarządu Województwa i Sejmiku Województwa Podlaskiego,
  7. powołanie, organizacja i przewodzenie pracom Grupy Sterującej Ewaluacją.

 

Źródło: Opracowano na podstawie zapisów Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego do roku 2020 oraz Strategii Rozwoju Województwa Podlaskiego do roku 2020.

Dodana: 19 maj 2014 08:02

Zmodyfikowana: 8 lipiec 2014 09:59